Da sần vỏ cam hay mỡ vón, hay cellulite, không phải là một bệnh. Đó là một tình trạng vô hại trong đó mỡ dưới da tạo thành những u cục nhỏ sần sùi như vỏ cam.
Đối với nhiều người, việc có thể giảm tình trạng da sần vỏ cam bằng kem bôi là một ý tưởng rất hấp dẫn. Hệ quả là một ngành công nghiệp khổng lồ đã hình thành để tiếp thị và bán các loại kem bôi và lotion hứa hẹn sẽ làm tan mỡ vón.
Kem thường được bôi lên những vùng da bị ảnh hưởng. Các nhà sản xuất tuyên bố họ có thể giúp giảm biểu hiện “sần sùi” của cellulite. Nhưng liệu những loại kem bôi này có xứng đáng với giá tiền của chúng hay không?
Mỡ vón là gì?
Mỡ lắng đọng lồi vào da khiến da trông sần sùi như vỏ cam
Da “sần vỏ cam” là hệ quả của các lắng đọng mỡ đẩy vào lớp mô liên kết dưới da. Mỡ vón thường xảy ra ở vùng mông, đùi, bẹn và eo.
Da sần sùi do lắng đọng mỡ đẩy vào lớp mô liên kết dưới da. Cellulite thường ảnh hưởng đến mông, đùi, hông, và eo.
Mỡ vón hay gặp ở phụ nữ nhiều hơn đáng kể so với nam giới do sự khác biệt giới tính trong cấu trúc của mô xơ. Ước tính khoảng 85% đến 90% phụ nữ ở độ tuổi trên 20 có mỡ vón.
Mỡ vón được phân loại là nhẹ, trung bình hoặc nặng dựa vào lượng da bị lõm và chảy xệ.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
Hiện chưa rõ lý do tại sao một số người bị mỡ vón còn những người khác thì không. Các yếu tố nguy cơ sau đây được cho là đóng một vai trò:
• Di truyền: Một số gen liên quan đến chuyển hóa, tuần hoàn và phân bố mỡ, và nồng độ hoóc môn có thể khiến một số người dễ bị mỡ vón.
• Tuổi tác: Da mất độ đàn hồi và mềm mại khi có tuổi, có thể làm trầm trọng thêm sự xuất hiện của các vết lõm da và chảy xệ.
• Hoóc môn: Sự giải phóng và cân bằng của các ho óc môn như estrogen, insulin, hoóc môn tuyến giáp, prolactin, và norepinephrin có thể đóng một vai trò quan trọng trong hình thành mỡ vón.
• Chế độ ăn: Chế độ ăn uống không cân đối, nhiều chất béo và ít chất xơ có thể làm trầm trọng thêm biểu hiện của mỡ vón do làm tăng lắng đọng mỡ dưới da.
• Lối sống: Thiếu tập thể dục và tăng cân có thể làm tăng biểu hiện của mỡ vón. Tuy nhiên, mỡ vón có thể xảy ra ở ở những người khá chăm tập thể dục và có cân nặng bình thường. Các yếu tố lối sống khác không uống đủ nước, hút thuốc là, và mức độ stress cao cũng có thể tạo điều kiện cho sự phát triển của mỡ vón.
Các loại kem bôi chống mỡ vón có tác dụng không?
Kem và lotion bôi da nằm trong số những phương pháp phổ biến nhất để giúp giảm biểu hiện của mỡ vón. Hiệu quả của những loại kem này được cho là nhờ những thành phần như:
• Nhóm methylxanthine – chất phổ biến nhất trong nhóm này được sử dụng trong các loại kem chống mỡ vón là caffeine, aminophylline, và theophylline. Caffeine được cho là làm tăng chuyển hóa mỡ. Aminophylline và theophyllin là những thuốc giãn cơ có thể giúp thúc đẩy làn da mềm mại và phá vỡ các lắng đọng mỡ.
• Retinol - một dẫn xuất vitamin A có thể cải thiện lưu lượng máu đến da và cải thiện độ dày và sức mạnh của da.
• Các dẫn xuất thực vật - như Gingko biloba, Centella asiatica, và hạt dẻ ngựa. Mục đích là làm chậm sự hình thành mỡ, tiêu mỡ, và giảm viêm.
Một nghiên cứu gần đây trên tạp chí American Journal of Clinical Dermatology đã xem xét các bằng chứng về hiệu quả của những phương pháp điều trị khác nhau để giảm mỡ vón.
Có rất ít bằng chứng cho thấy điều trị tại chỗ có tác dụng tích cực đối với biểu hiện của mỡ vón.
Các tác giả đã xác định tổng cộng có 17 nghiên cứu, gồm 600 đối tượng, công bố kết quả về điều trị mỡ vón bằng kem bôi và lotion.
Khoảng một nửa số nghiên cứu đã xem xét các hỗn hợp phức tạp kết hợp caffeine và retinol với những thành phần khác. Hai nghiên cứu kiểm nghiệm tác dụng của caffein đơn thuần, và hai đánh giá retinol đơn thuânt.
Trong số bốn nghiên cứu kiểm nghiệm một thành phần hoạt chất duy nhất, chỉ có một cho thấy điều trị bằng kem bôi có hứa hẹn trong việc giảm mỡ vón hơn là điều trị bằng giả dược hoặc kem giả.
Trong số 14 nghiên cứu kiểm nghiệm những hỗn hợp phức tạp, chỉ có 5 cho thấy sự cải thiện về mỡ vón sau khi điều trị bằng kem có hoạt chất.
Nhìn chung, nhóm nghiên cứu kết luận rằng "có rất ít bằng chứng cho thấy điều trị bằng kem bôi da có khả năng tác động tích cực đến biểu hiện của mỡ vón.
Những phương pháp điều trị khác
Có rất nhiều phương pháp điều trị khác cho mỡ vón. Dưới đây là một vài ví dụ:
Mát-xa
Mát-xa điều trị cho mỡ vón thường sử dụng máy lăn, hút, hoặc các thiết bị khác để tác động lên da, kéo và bóp vùng bị ảnh hưởng. Thường cần một số buổi mát-xa, mỗi buổi 45 phút, để nhận thấy tác dụng trên vùng bị mỡ vón.
Giảm biểu hiện sần sùi trên da có thể khá ngắn ngủi, cần thực hiện nhiều lần để duy trì tác dụng. Hiệu quả của cách điều trị này là có thể do phân bố lại mỡ dưới da, chứ không phải là do giảm mỡ vón kéo dài.
Mesotherapy
Mesotherapy là công nghệ bao gồm tiêm một hỗn hợp enzym, axít amin và vitamin vào dưới da để giúp tiêu mỡ. Cách điều trị này có thể mang lại sự cải thiện nhẹ trong biểu hiện của mỡ vón.
Cần tiêm nhiều lần theo thời gian. Phương pháp này cũng có thể gây những tác dụng phụ như sưng, và gây nguy cơ nhiễm trùng.
Điều trị bằng laser hoặc ánh sáng
Có nhiều loại điều trị bằng laser và ánh sáng khác nhau cho mỡ vón. Chúng đôi khi được kết hợp với hút và mát-xa. Nói chung, tất cả đều nhằm mục đích giảm mỡ vón bằng cách làm tan mỡ và phá vỡ các mô dưới da.
Mặc dù cách điều trị này đã cho thấy một số thành công, những cần nhiều lượt điều trị tốn kém. Kết quả chỉ kéo dài trong một vài tháng trước khi phải làm lại.
Collagenase
Một điều trị khá mới cho mỡ vón là tiêm collagenase. Enzym tự nhiên này sẽ phá vỡ collagen. Thử nghiệm ban đầu đã cho thấy những hứa hẹn, nhưng cần nghiên cứu thêm để xác định hiệu quả và độ an toàn.
Chiết xuất hạt nho là một trong những thành phần trong một số chế phẩm bổ sung để điều trị mỡ vón.
Bổ sung ăn uống
Các chế phẩm bổ sung có chứa những thành phần khác nhau, chẳng hạn như:
• Caffeine
• Bạch quả
• Chiết xuất hạt nho
• Dầu cá
Tuy nhiên, không có bằng chứng ủng hộ việc sử dụng các chất bổ sung này để giảm mỡ vón. Một số thậm chí có thể ảnh hưởng đến tác dụng của các thuốc kê đơn.
Liệu pháp sóng âm
Đây là cách điều trị dùng thiết bị cầm tay phát sóng âm vào vùng mỡ vón. Mục đích là cải thiện lưu lượng máu, độ giãn của da, sản sinh collagen và giảm lắng đọng mỡ dưới da.
Có bằng chứng cho thấy rằng liệu pháp sóng âm có thể hiệu quả trong việc giảm mỡ vón, nhưng cần nghiên cứu thêm để xác nhận lợi ích có thể có.
Hút mỡ
Hút mỡ là loại bỏ mỡ bằng cách hút qua một ống nhỏ luồn vào da. Nó không được khuyến cáo như một cách điều trị cho mỡ vón và có thể khiến cho biểu hiện lõm da nặng nề thêm.
Kết luận
Những cách tốt nhất để ngăn mỡ vón là tránh tăng cân, duy trì chế độ ăn lành mạnh, và tập thể dục thường xuyên. Đây cũng là những cách tốt nhất để giảm biểu hiện của mỡ vón thông việc giảm cân. Tuy nhiên có thể mất một thời gian mới nhận thấy hiệu quả.
Mặc dù có ít bằng chứng ủng hộ tuyên bố của một số nhà sản xuất đưa ra về kem bôi tan mỡ vón, nhưng chúng có thể có tác dụng đối với một số người. Điều này có thể đúng trong trường hợp kết hợp với lối sống lành mạnh và giảm cân.
Mọi người cũng nên thận trọng với điều trị phẫu thuật, chế phẩm bổ sung, hoặc các phương pháp phức tạp khác tự nhận là làm giảm mỡ vón mà không có bằng chứng khoa học. Nên tham khảo ý kiến bác sĩ để xem biện pháp nào là tốt nhất đối với mình.
Xem thêm thông tin:
